پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

ئاریشەیا كه‌سایەتیا كورد

ئاریشەیا كه‌سایەتیا كورد

كورد دیروكێ دا تم و تم زولم و زۆرداری لێ هاتیه‌ كرن، له‌وما دیروكا وی پڕی شورش و به‌ر خودانه‌. ل ڤێرێ كه‌سایه‌تیێن مه‌زن و شورشگێر ھاتینە مه‌یدانێ و ب سه‌ر بلندی سه‌رێ خو دانایه‌ گورێ، د هه‌مبه‌ر وێژی دا دناڤ مه‌ دا هه‌بونه‌  زور زیره‌ك به‌س هه‌می ژیانا خوە د خزمه‌تا دوژمنی دا بونه‌.

ڕوژه‌كێ به‌رێ من كه‌ته‌ دوكانه‌كێ  ل ستوكهولمێ، دو گه‌نج لبه‌ر بون، وه‌كی خویا بو ئێكی ژوانا سوێدی نه‌دزانی و سه‌رو خولكێ وی وه‌كی مه‌غولیا بوو، به‌س ب توركی ب هه‌ڤدورا دپه‌یڤین، من پرسیار ژێ كر تو ئوزبه‌كی به‌ری ئه‌و به‌رسڤێ بده‌ هه‌ڤالێ وی به‌رسڤ دا وگوت؛ ئه‌و توركه‌، پسمامێ منه‌!!

ده‌ملده‌ست  محمد زیا گولكاب هاته‌ بیرا من.  محمد زیا گولكاب كورد بوو سالا ١٨٧٦ ل دیاربه‌كرێ ژدایك بویه‌، درێژایا خواندنا خوە دا هنده‌ك ڕوشه‌نبیرێن نه‌فیكری یێن تورك ناس دكه‌ و پێرا دبە هه‌ڤال و په‌لكێشی سیاسه‌تێ دبە و دشوندا به‌رێ وی دكه‌ڤیته‌ سته‌نبولێ و ل وێرێ  تێكه‌لی بزاڤا توركێت گه‌نج دبە و خه‌باتا خوە د دومینە حەتا سالا ١٩٠٩وه‌كی نوێنه‌رێ دیاربه‌كرێ ل كونگرا یه‌كێتیا پێشكه‌فتن به‌شدار دبە و وه‌كی نوێنه‌رێ دیاربه‌كر تێته‌ هه‌لبژارتن وه‌كی ئه‌ندامێ كومیتەیا ناڤه‌ندیا ڤێ حزبێ.

محمد زیا گولكاب بزاڤا سیاسی و ئه‌ده‌بیا خوە ب ده‌ركرنا گوڤاره‌كێ بناڤێ (سوروك یودرو) ده‌ست پێ كر، بیروكا ڤی كوردێ بێ ڕه‌وشت و خائن پانتوركیزم بوو، ب ڤێ مانایێ كو تورك لدیڤ دائینانا دیروكی و كولتورێ نەتەوەیێن دی وه‌كی ئاسته‌نگ لبه‌ر خو دبینن و پێویسته‌ ژناڤ ببه‌ن و ب ئێكه‌تیا توركا ژ چینێ حه‌تا ده‌ریایا ره‌ش ولاته‌كێ یه‌ك پارچه‌ دروست كه‌ن. بوڤێ هزرێ ژی سێ پله‌ دانا بوون:

  1.  زالبوونا توركا وه‌كی ئمپراتوری و بترككرنا نەتەویێن  دی یێن بچووك
  2. پانتوركیزم ب یەكگرتن و تێكه‌لكرنا هه‌می نەتەوەیێن  وه‌كی ئازاربایجان و هه‌می جمهوریێن بسلمانان ل قه‌فقازا سوفیه‌تا به‌رێ.
  3. یه‌كگرتنا هه‌می نەتەوەیێن ئاسیایی ل ژێر ڕێڤه‌به‌ریا توركا

رێڤەبرێن كومیتا ئێكه‌تیا پێشكه‌فتن گەلەك په‌یره‌وی ژ ڤێ هزرو بیرێ دكر و مفایه‌كێ مه‌زن ژێ دیت. هه‌می ڕژێمێن ئێك ل دیڤ ئێكێ یێن توركی په‌یره‌ویا ڤێ بیروكه‌یا ڤی خائین و تورك په‌ره‌ستی یا كری. به‌س وه‌كی دیاره‌ محمه‌د زیا گولكاب خلاس نابن د ناڤ مه‌ دا. نوكه‌ ژی به‌رێ خو بده‌ حزبێت مه‌زنێت توركی ئه‌گه‌ر كه‌سێ ئێكێ كورد نه‌بە یێ دوێ بێ گومان كورده‌