پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

باكوری ل زمانێ كوردی خوەدی دەردكەڤن

باكوری ل زمانێ كوردی خوەدی دەردكەڤن

ل کۆمه‌له‌یا ڕۆژنامه‌ڤانان یا ئامه‌دێ، ۹ پارتی و ئالیێن کورد هاتن باهه‌ڤ و د ده‌ربارێ زمانێ کوردی ده‌ جڤیان .د جڤینێ ده‌ پلاتفۆرما زمانێ کوردی هاته‌ ئاڤاکرن.

ئارمانجا پلاتفۆرما زمانێ کوردی:

“زمانێ کوردی نه‌ قه‌ده‌خه‌ یه‌. لێ د دبستانان ده‌ نه‌ زمانێ په‌روه‌ردێ یه‌. زمانێ کوردی نه‌ زمانێ فه‌رمی یێ دویه‌مینه‌ ل باکورێ کوردستانێ. ب ڤی ئاوایی د پێشه‌رۆژێ ده‌ گه‌فه‌کا مه‌زن ل سه‌روندابوونا/نەمانا زمانێ مه‌ هه‌یه‌.

ئه‌م کۆمخه‌باتێ ده‌ د ڕه‌وشا زمانێ کوردی ده‌ ل سه‌ر سێ مژاران دسه‌کنن:

۱ – هه‌لوه‌ست و کریارێن ده‌وله‌تا ترکیه‌یێ و ده‌ستخستن و داخوازێن مه‌ ژ ده‌وله‌تا ترکیه‌یێ.
۲ – داخواز و هێڤیێن مه‌ ژ سازی و ڕێخستنێن ناڤده‌وله‌تی ل گۆر په‌یمانێن ناڤنه‌ته‌وه‌یی.
۳ – چەوانیا به‌لاڤکرن و خوه‌دیلێده‌رکه‌تنا زمانێ کوردی، نه‌خشه‌رێیا خه‌بات و چالاکیێن د ناڤا گه‌ل ده‌. ”

د ئه‌نجاما کۆمخه‌باتێ ئه‌ڤ داخوویانی هاته‌ ڕاگهاندن:

ژ بۆنا زمانێ خوه‌ ئه‌م ب هه‌ڤره‌ نه‌

۱) ئه‌م نه‌ھ ڕێخستن و پارتیێن کو ناڤێ وان ل ژێر هاتیه‌ نڤیساندن، ژ بۆنا زمانێ دایکێ، خەباتا خوه‌ یا کو هه‌ڤبه‌ش و به‌رفرھ، ل دژی ئاسیملاسیۆنا کو بوویه‌ وه‌که‌ په‌نجه‌شێره‌که‌ جڤاکی، ژ بۆنا کو ئه‌م ب هه‌ڤره‌ ده‌نگ ده‌رخینن و ده‌نگێ کو ژ گه‌لێ مه‌ ژی ده‌رکه‌ڤه‌ هینا بلندتر بکن، هاتنه‌ جه‌م هه‌ڤ.
ئه‌م “ئیرۆ زمانێ مه‌، سبه‌رۆژ ژی نه‌ته‌وا مه‌ وێ تێک بچه‌”، ل مقابلی ڤێ ڕاستیا هانێ ڕووبه‌روو بوونه‌که‌ کوور کو خوین ژێ دنقووته‌، ژ بۆنا کو ئه‌م برینێن خوه‌ بکه‌وینن، برینان بپێچن و ب هه‌ڤدو ڕه‌ به‌رسڤه‌کێ ببینن، هاتنه‌ جه‌م هه‌ڤ. ب سازیێن سیاسی و سڤیل، ب ڕه‌وشه‌نبر و هونه‌رماندان ڕه‌، ب مه‌ڵان ڕه‌، ل دژبه‌ری ئاسیملاسیۆنا زمانێ کوردی (کورمانجی، زازاکی) چاره‌سه‌ریێن ڕۆژانه‌ و دومدرێژ ببینن، هاتنه‌ جه‌م هه‌ڤدو.

۲) ئه‌م ب هشمه‌ندیا کو هه‌ر گه‌ل ب زمان و کولتورا خوه‌ هه‌یه‌، ته‌ڤدگه‌رن. ئه‌م دخوازن کو مله‌تێ مه‌ ل مالان و کۆلانان، ل دۆلمیش و ئۆتۆبوسان، ل نه‌خوه‌شخانان ب کوردی (کورمانجی-زازاکی) باخڤن. ب ڤێ مه‌به‌ستێ ئه‌م دخوازن بانگی گه‌لێ خوه‌ بکن کو ل زمانێ خوه‌ خوه‌دی ده‌رکه‌ڤن.

۳) ئه‌م، ژ بۆنا کو سیاسه‌تا ده‌وله‌تا ترک کو زمانێ مه‌ خستیێ به‌ر سکراتێ ته‌شهیر بکن، ژ بۆنا کو ل دژی سیاسه‌تا یه‌ک تیپ کرنێ، ڕه‌د و ئینکارا ل دژی کوردان ئه‌شکه‌ره‌ بکن، ل سه‌ر سێ به‌شێن بنگه‌هین ئه‌م خه‌باتێ بکن، هاتنێ جه‌م هه‌ڤدوو:
یه‌ک: ژ زمانێ مه‌ یێ کو ده‌وله‌ت دخوازه‌ ژئناڤ ببە، ب سازیێن پسپۆر ڕه‌، ب که‌سایه‌تیێن کوردان ڕه‌، ب دینامیکێن سڤیل و سیاسی ڕه‌ و ب گه‌لێ خوه‌ ڕه‌ ئه‌م دکارن چ بکن؟ ژ بۆنا به‌رسڤا ڤان پرسان ئه‌م هاتنه‌ جه‌م هه‌ڤ.
ددۆ: ژ ده‌وله‌تا ترکیێ ژ بۆنا کو ئاسته‌نگێن ل هه‌مبه‌ری زمانێ کوردی ژ هۆلێ ڕابن و ژ دبستانێ سه‌ره‌تایی هه‌تا زانینگه‌هان زمانێ کوردی ببه‌ زمانێ په‌روه‌رده‌هیێ و ل گه‌ل زمانێ ترکی د دۆرا ددوویان ده‌ ببه‌ زمانێ فه‌رمی و په‌ژراندی، مه‌ بریارا تێکۆشنه‌که‌ هه‌ڤبه‌ش دایه‌.
سسێ: ئه‌م ل هه‌مبه‌ری ئاسیمیلاسیۆنا کو بوویه‌ وه‌که‌ په‌نجه‌شێره‌که‌ جڤاکی، دخوازن قێرینا گه‌لێ خوه‌ بگیهینن ڕایا گشت یا دنیایێ و مرۆڤێن خوه‌دی وژدان ل ترکیێ، ده‌نگێ خوه‌ بگهینن سازیێن ناڤده‌وله‌تی وه‌که‌ یه‌کتیا نه‌ته‌وه‌یان، یونه‌سكۆ، یه‌کتیا ئه‌ورۆپا، کۆنسه‌یا ئه‌ورۆپا ویێن دن. ئه‌مێ ژ بۆنا مافێ زمانێ خوه‌ ئالیکاریێ ژ وانا بخوازن.

۴) ئه‌م، ب هه‌موو ڤان پێنگاڤان کو وێ بێنه‌ ئاڤێتن ژ کادرۆیێن سڤیل و سیاسی و یا هه‌ری گرینگ ژی ژ گه‌لێ خوه‌ دخوازن کو ئالیکاریا بنگه‌ها کولتورا ده‌مۆکراسیێ و تفاقا نه‌ته‌وه‌یی د ناڤا کوردان ده‌ بکن. گاڤێن کو د ڤێ مژارێ ده‌ بێنه‌ ئاڤێتن نه‌ گاڤێن داویێ نه‌ لێ ئه‌م دخوازن و هه‌ول ددن کو ئه‌ڤ ببن گاڤێن ده‌ستپێکه‌کها نوو.

PAK, PDK, PDK-T, PÎA, PSK, Hereketa Azadî, DBP, HDP û ÖSP