پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

شەرێ خەندەكان چیە ئارمانج و ئەنجام چ بوو

شەرێ خەندەكان چیە ئارمانج و ئەنجام چ بوو

شه‌رێ خه‌نده‌کان ڕه‌وشا کوردان خه‌رابتر کر، باژارێن کوردستانێ وێران کر و بوو سه‌ده‌م کو ب سه‌دان جوانێن کوردستانێ بێن کوشتن…

ژ بۆنا كو شەرێ خەندەكان ل باكورێ كوردستانێ ژ بۆ خاندەڤانێن مە بێ زەلال كرن، مە ئەڤ پرسێن ل ژێر ژ سیاسەتمەدار و شارازایێ كارووبارێن پارتیێن كوردان، ئیبراھیم گوجلو,  كرن:

شەرێ خەنداكان چیە؟ گەلۆ چما شەرێ خەندەكان؟ ئارمانج چ بوو؟ ئەنجام چ بوو؟ مفا و زیانا پككێ و گەلێ كورد چ بوو؟

بەرسڤ ل ژێرە:

ژ بۆنا کو شه‌رێ خه‌نده‌کان یا پارتیا كاركەرێن كوردستانێ (پککێ) بێ فاهم کرن، دڤێ میسیۆن و وه‌زیفه‌یا پککێ ب زه‌لالی بێ ناس کرن.

پکک، ل باکوورێ کوردستانێ  وه‌ک ڕێخستنه‌کا ئۆپه‌راسیۆنی هات ئاڤا کرن. پشت ڕه‌ ژی ئه‌ڤ میسیۆنا خوه‌ ل هه‌ر سێ پارچه‌یێن دن ژی مه‌شاند. ب تایبه‌تی ژی د ڤێ قۆناغێ ده‌ میسیۆنا خوه‌ ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ گه‌له‌ک خه‌ته‌ر و سه‌رکه‌فتی پێک تینه‌. ئارمانج و میسیۆنا پککێ ژی ئه‌وه‌ کو نه‌ته‌وه‌یا کورد و ته‌ڤگه‌را مللی یا کوردستانێ و ڕێخستنێن کوردستانێ ژ ئارمانجا ده‌وله‌تبوونا کوردستانێ دوور بخه‌. کوردان پیچ بکه‌.

شه‌رێ خه‌نده‌کان ژی ئه‌نجاما ڤێ وەزیفێ و میسیۆنا پککێ یه‌.

وه‌ک تێ زانین ل ترکیێ “پێڤاژۆیا چاره‌سه‌ریێ” ده‌ست پێ کربوو. پککێ ئه‌ڤ قۆناغا  پێڤاژۆیێ ژ بۆنا خوه‌، وه‌ک خه‌باته‌كا‌ ئاماده‌کاریێ ددیت. لۆما ژی ئارمانجا پککێ چاره‌سه‌رکرنا پرسا كوردان نه‌بوو. گه‌له‌ک ئاشکه‌ره‌ بوو كو ئەو  دەست ژ چه‌کان به‌رناده‌، لێ ئەو  وه‌ک دێ دەست ژ چه‌کان به‌رده‌ ته‌ڤدگه‌ریا.

د وێ قۆناغێ ده‌، پككێ ل سووریێ ژی ل هه‌مبه‌ری کوردان و ل هه‌مبه‌ری مخاله‌فه‌تا عه‌ره‌بان شه‌رێ ب وه‌کاله‌ت ل سه‌ر ناڤێ ڕژێما بەعسێ ددۆماند. ژ ئه‌نجاما وان شه‌ران و گرێدانا پككێ ب ڕژێما بەعسێ ڤە، پککێ ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ  ژ بۆنا خوه‌ هه‌رێمه‌کا ده‌ستهلاتداری ئاڤا کر.

د هه‌مان قۆناغێ ده‌ گه‌له‌ک ده‌وله‌تان ده‌ستوه‌ردانا سووریێ دکرن. ده‌وله‌تا ترک ژی یه‌ک ژ وان ده‌وله‌تان بوو.

ده‌وله‌تا ئیرانێ و ڕژێما بەعسێ ل سوریێ، نه‌دخوه‌ست کو ده‌وله‌تا ترک ب خورتی مداخه‌له‌یا سوریێ بکه‌ و ده‌ستوه‌ردانا خوه‌ فره‌ه بکه‌. لۆما ژی دڤیا بوو کو ده‌وله‌تا ترک بێهێز بکه‌ڤه‌ و مژوولی  شەر و ئاریشەیێن ناڤخوە ببە،  ژبۆنا ڤێ یەكێ ئیران و سوریا ستراته‌ژیه‌ک مه‌شاندن.

ده‌وله‌تا ئیرانێ ب خوه‌ نه‌دکاری ل هه‌مبه‌ری ده‌وله‌تا ترک شه‌ر بکه‌. لۆما ژی ب ده‌ستێ پککێ ل هه‌مبه‌ری ده‌وله‌تا ترک شه‌ر گەرمکرن، د به‌رژه‌وه‌ندایا وێ بوو.

ئه‌نجاما ڤێ ستراته‌ژیێ بریار هات گرتن کو ب ده‌ستێ پککێ شه‌ر بێ مه‌شاندن.

لێ ئه‌ڤ وەزیفە  ب شه‌رێ چیا پێک نه‌دهات. لۆما ژی ژ بۆنا کو د ناڤ باژاران ده‌ شه‌ر بێ کرن، پلان هات دانان. ل گۆر وێ پلانێ ژی پکک وه‌زیفه‌دار کرن.

ئه‌ڤ پلان د هه‌مان ده‌م ده‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا پککێ بوو ژی. پککێ باش دزانی کو شه‌رێ خه‌نده‌کان ده‌ سه‌رکه‌فتی  نابه‌. لێ ژ بۆنا کو ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ده‌ستهلاتداریا خوه‌ بمه‌شینه‌، ل سه‌ر ناڤێ ئیران و ڕژێما بەعسێ ته‌ڤگه‌راندن د به‌رژه‌وه‌ندایا پککێ بوو.

لێ هیچ شک تێدا نینە کو ئه‌ڤ شەر شه‌ره‌کێ ب وه‌کاله‌ت بوو.

هه‌ر چقاس پککێ ژ بۆنا کو ڤێ ستراته‌ژیێ ڤه‌شێرە‌، دگۆت کو  ئه‌ڤ شه‌ر ژ بۆنا کوردان و ژ بۆنا ده‌مۆکراسی  و ده‌ستهلاتداریا خوه‌سه‌رە، لێ ئەڤ نەراست بوو، ئەڤ مانیپولاسۆنەكە مەزن بوو‌.

ئه‌ڤ شه‌ر هه‌ر چقاس ل دژی ده‌وله‌تا ترک خویا دکر ژی، لێ  ڕاسته‌ ڕاست ل دژی کوردان بوو. له‌ورا د ناڤ شه‌رێ باژارێن کوردستانێ ده‌ خه‌نده‌ک هاتن کۆلاندن. نه‌ ل باژارێن ترکان.

ئه‌ڤ شه‌ر ل دژی کوردان بوو، له‌ورا باژارێن شه‌رێ خه‌نده‌کان لێ دمه‌شیان، ل وان باژاران  کوردان ده‌نگ دابوون  پارتیا پککێ و ل ڤان هه‌رێمان ئه‌و کربوون ده‌ستهلاتدار.

پککێ ئه‌ڤ یه‌ک ژی د پاشەرۆژێ ده‌ ژ بۆنا خوه‌ خه‌ته‌ر ددیتن. کو کورد ده‌ما شیار بوون دێ ل دژی وێ ڕاوه‌ستن.

گه‌له‌ک ئاشکه‌ره‌یه‌ کو ئه‌ڤ شه‌ر ژ ده‌وله‌تا ترک زێده‌تر ل هه‌مبه‌ری ده‌ستهلاتداریا ڤان باژاران ب خوه‌ ژی دربه‌یه‌ک بوو.

هه‌زار مخابن، ئه‌و که‌سێن ب ده‌نگێن کوردان ببوون سه‌رۆکێن شاره‌داریێ، وان ژی ژ ڤان شه‌ران ڕه‌ ئالیکاری کر. ب وێ هه‌لوه‌ستا خوه‌ دیار کرن کو ئەو گه‌لێ مه‌ ته‌مسیل ناکن.

پککێ ب شه‌رێ خه‌نده‌کان جاره‌که‌ دن دیار کو ژ بۆنا وان گه‌لێ کورد و ئیراده‌یا گه‌لێ کورد ژ بۆنا وان گرینگ نینه‌. ئه‌و ئیراده‌یا نه‌ته‌وه‌یا کورد ته‌مسیل ناکن. ئه‌ڤ نه‌ ڕێخستنا کوردانه‌.

د هه‌مان ده‌م ده‌ ئه‌ڤ شه‌ر ب ده‌ستێن کی/کێ و ژ ئالیێ کی/كێ ده‌ دھات مه‌شاندن ئه‌و ژی نه‌دهات زانین. ڤێ یەكێ ب خوه‌ ژی خه‌ته‌ری و ستراته‌ژیا تاری یا ل هه‌مبه‌ری نه‌ته‌وه‌یا کورد نیشان ددا.

 ل سلۆپی و جزرێ کۆلاندنا خه‌نده‌کان و شه‌ر دەست پێ كر، دیار دکه‌ کو ستاره‌تژیه‌که‌ دن یا تایبه‌ت ژی هه‌یه‌.

وه‌ک تێ زانین، ئه‌و هه‌رێم دو هه‌رێمێن کوردپه‌روه‌ر یێن قه‌دیمن.. ب باشوورێ کوردستانێ ڕه‌ گرێداینا وان یا ڕاسته‌ ڕاست هه‌یه‌. ل ور شه‌رێ خه‌نده‌کان مەبه‌ست ئه‌و بوو کو ئه‌له‌قه‌یا ده‌وله‌تا ترک و ده‌ستهلاتداریا باشوورێ کوردستانێ ژی خه‌راب بکن و بگرن.

وه‌ک تێ زانین به‌رێ ژی پککێ ل هه‌مبه‌ری باشوورێ کوردستانێ نه‌هشت کو ئوتوموبیلێن خوارنێ ده‌رباسی باشوورێ کوردستانێ ببن و دشه‌وتاندن.

دیسا تێ زانین کو ده‌ما کو هه‌رێما ئازاد ل باشوورێ کوردستانێ ب ده‌ستێ ئه‌مر‌یکایێ و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ ئاڤا بوو، ده‌وله‌تێن کۆلۆنیالیست ب خوه‌ نه‌دکارین ل هه‌مبه‌ری هه‌رێما ئازاد شه‌ر بکن، ب پککێ شه‌ر دان مه‌شاندن.

د ئه‌نجامێ ده‌ دکارم ببێژم کو شه‌رێ خه‌نده‌کان ڕه‌وشا کوردان خه‌رابتر کر، باژارێن کوردستانێ وێران کر و بوو سه‌ده‌م کو ب سه‌دان جوانێن کوردستانێ بێن کووشتن .

ئامەد
ئیبراھیم گوجلو

 10.01.2019