پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

ل كوردستانێ پرۆسەسا سیاسی چەوا ب رێ دكەڤە

ل كوردستانێ پرۆسەسا سیاسی چەوا ب رێ دكەڤە

ل کوردستانا باشوور پێڤاژۆیا سیاسی بەر ب کیڤە دچە؟ گەلۆ رەوشا کوردا د گەل دەمۆکراسیێ چەوا دگونجە؟ ئەو ئالیێن گۆتنا دەمۆکراسیێ ژ دەڤێ خوە ناخن، دەما پیڤان دبە نرخێن دەمۆکراییی دبن خوەدی چ ھەلوەستێ؟

بەرسڤا ڤان پرسا ئەگەر ب ئاوایەک زانستی بێ دایین ، دێ پێڤاژۆیا سیاسی ل باشوورێ کوردستانێ باشترین  ئاوایی بێتە نرخاندن.

ل کوردستانا باشوور ئیلۆنا ٢٠١٨ێ ھلبژارتنێن پارلەمەنتۆیا کوردستانێ چێبوون. پارتیێن سیاسی ھەموویان ئەنجاما ڤان ھلبژارتنا قەبوول کر. پشتی ئەنجاما ھلبژارتنا ب ئاوایەک فەرمی ھاتە راگەھاندن ئالیێن سیاسی دەست ب گوفتۆگۆیان کرن. ب دەھان جڤین پێکھاتن، پارتیان ژ بۆنا لھەڤھاتن و یەک دەنگیێ داخوویانیێن ئەرێنی دان.

لێ مخابن ئەڤ ھەڤدیتن و جڤین زێدەیی ٤ مەھان بەردەوام کرن و ھەموو ئالیان ل ھەڤ نەکر. د ئەنجام دا بریار ھاتە دایین کو پارلەمەنتۆیا کوردستانێ بجڤە و دەستەیا سەرۆکاتیا پارلەمەنتۆیێ ھلبژێرە ، دا کو پرۆسەسا سیاسی ب رێبکەڤە و نەھێت خەتماندن.

رۆژا جڤینێ یەکێتیێ بریار دا کو بەشداری  جڤینا پارلەمەنتۆیێ نەبە. سەدەم ژی کر پرسگرێکا کەرکووکێ. یەکێتیێ داخواز کر کو رزگار عەلی  ئەندامێ مەکتەبا سیاسییا یەکێتیێ ببە پارێزگارێ کەرکووکێ. لێ پارتی  ئەڤ یەک نەپەژراند. یەکێتی ئەڤ یەک کر ھێجەت و تەڤلی جڤینێ نەبوو. بێ گومان مژارا کەرکووکێ مژارەک تایبەتە و ئەو کەسێن کەرکووک رادەستێ ھێزێن داگیرکەر کرین ، ئیرۆ دۆزا دەستھلاتیێ بکن پرسەک ب سەرێ خوەیە.

پارلەمەنتۆیێ د جڤینا خوەیا رۆژا ١٨.٠٢.٢٠١٨ێ دا دەستەیا سەرۆکاتیا پارلەمەنتۆیێ ھلبژارت. نھا ژی د جڤینێن ل پێشیا مە دا  ، پارلەمەنتۆ کۆمسیۆنێن خوە ھلدبژێرە و د ناڤا وان دا یا ھەری گرنگ ژی دەستنیشانکرنا کۆمسیۆنا یاسایییە.

کۆمسیۆنا یاسایی گاڤا یەکەم قانونا سەرۆکاتیا کوردستانێ ئامادە دکە و پارلەمەنتۆ ڤێ دپەژرینە. پشتی پەژراندنا قانونا سەرۆکاتیێ سەرۆکێ کوردستانێ ژ ئالیێ پارلەمەنتۆیێ ڤە تێ ھلبژارتن.

سەرۆک ژی ژ بۆ ئاڤاکرنا حوکومەتا نوو یا کوردستانێ کاندیداتەکی ئەرکدار دکە. پشتی حوکومەتا کوردستانێ بێ ئاڤاکرن پرۆسەسا سیاسییا پشتی ھلبژارتنا تێ تەمام کرن.

نھا ل ڤێ دەرێ  ھەلوەستا یەکێتیێ گرینگە. یەکێتیێ ،  پدکێ و ئالیێن دن ب دو ئیدارەتیێ تەھدید دکە. رۆژ نە ئەو رۆژە کو یەکێتی بکاربە ئیدارەیەک ب سەرێ  ل سلێمانیێ راگەھینە و دو ئیدارەتیەکی پێکبینە. یەکێتی د ناڤا خوە دا نە یەکدەنگە. ناکۆکیێن مەزن د ناڤا وێ دا ھەنە. چ مافەکێ یەکێتی نینە  ڤان ناکۆکیێن خوە بکە وەک ناکۆکیێن رۆژەڤا سیاسییا کوردستانێ.

رێیا یەکەم ل پێشیا یەکێتیێ ئەوە کو ل پارلەمەنتۆیێ ڤەگەرە و ل گۆرا لھەڤھاتنا دگەل پارتی کری پۆستێن خوە د پارلەمەنتۆیێ و حوکومەتێ دا بگرە و سیاسەتا خوە بکە. دڤێ ئەو ئالی، رەوشەنبیر و کەسێن خوە وەک پشتگرێ یەکێتیێ  دبینن د ڤێ دەربارێ دا بالا یەکێتیێ بکشینن کو توژی شاشی و چەوتیەک دن یا دیرۆکی نەبە.

 یەکێتی د ناڤا خوە دا چ بکە ئەڤ کارێ وان یێ ناڤخوەیی یە، لێ بلا ب بزۆتێن ئاگرێ بێتفاقیا ناڤخوە ھەموو کوردستانێ نەشەوتینن.

دارا بیلەك

21.02.2019