پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

پێتڤیه‌ پەیەدە دگه‌ل هێزێن دی یێن کوردستانێ پێکبهێت

پێتڤیه‌ پەیەدە دگه‌ل هێزێن دی یێن کوردستانێ پێکبهێت

ئیحسان ئامێدی د به‌رسڤا پرسێن ڕۆژه‌ڤاکورد ده‌ دبێژه‌: ژ بۆنا کو ڕۆژاڤا بهێت پارستن پێتڤیه‌ پید  دگه‌ل هێزێن دی یێن کوردستانێ پێکبهێت، هه‌ڤکاریه‌کا باش ب هه‌ڤرا بکه‌ن و ژ بۆ پاراستنا ڕۆژاڤا  دڤێ له‌شکه‌رێ ڕۆژ دگه‌ل  یپگ  پێکڤه‌ کار بکه‌ن.

ڕۆژه‌ڤاکورد: ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ده‌رفه‌ته‌ک دیرۆکی خوویا دکه‌. کورد ژی نه‌ یه‌کالینه‌. ب دیتنا وه‌ چ پێوسته‌ بێ کرن ژ بۆ ئه‌ڤ ده‌رفه‌ت ژ ده‌ست نه‌چه‌؟

ئیحسان ئامێدی: ل ڕۆژاڤا ده‌ڤه‌ره‌ک مه‌زنا کوردی و عه‌ره‌بی ب هێزا یپگ و هسد و ب پشته‌ڤانیا ئەمریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ هاتیه‌ ڕزگارکرن. لێ نها ڕه‌وشا وێ ده‌ڤه‌رێ د گورانکاریێ دایه‌.  ژ ئالیه‌کی ڤه‌ گڤاشتن و گه‌فێن ترکیایێ هه‌نه‌،  ژ ئالیه‌ک دی گه‌فێن حکومه‌تا سوریا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ و ژ ئالیێ دیتر ژی مژوکیا هه‌لوه‌ستێ  ئەمریكایێ یه‌، لێ تشتێ باش ئەمریکا ڕاگه‌هاندیه‌ کو دێ هێزه‌ک خوه‌ ل ڕۆژاڤا بهێله‌  و ڕێ ناده‌ کو چ  هێزه‌ک زێده‌گاڤیێ ل سه‌ر وێ بکه‌. ژ بۆنا کو ڕۆژاڤا بهێت پارستن پێتڤیه‌ پید  دگه‌ل هێزێن دی یێن کوردستانێ پێکبهێت، هه‌ڤکاریه‌کا باش ب هه‌ڤرا بکه‌ن و ژ بۆ پاراستنا ڕۆژاڤا  دڤێ له‌شکه‌رێ ڕۆژ دگه‌ل  یپگ  پێکڤه‌ کار بکه‌ن، هه‌ڤگرتنا کوردان پێتڤیه‌ داکو ڕۆژاڤا ببته‌ هه‌رێمه‌ک سیاسی و یاسایی.

ڤه‌کشاندنا هێزێن ئه‌مه‌ریکی چ باندۆرێ ل هه‌رێمێ دکه‌ و ب تایبه‌تی ژ بۆ ڕۆژاڤایێ کوردستانێ چ سه‌ناریۆ هه‌نه‌؟

 هه‌رێما کوردستانێ د چارچۆڤێ بریارا جڤاتا  ئاسایشا ناڤده‌وله‌تی ب پشته‌ڤانیا ئەمریکا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ هاتیه‌ دروستکرن و نها ژی ئەمریکا وه‌کو زلهێزا جیهانی ڕۆله‌که‌ گرنگ دلیزه‌ ژ بۆ پاراستنا هه‌رێما کوردستانێ. ئەمریكا  هه‌ر هه‌مان ڕۆل دلیزه‌ ژ بۆ دروستکرن و پاراستنا ڕۆژاڤا، له‌وما هه‌لوه‌ستێ ئەمریکا گه‌له‌ک گرنه‌ ژ بۆ هه‌رێمێ و ڕۆژاڤا ژبه‌رکو ده‌وله‌تێن هه‌رێمی دژی هه‌بوونا قه‌واره‌کێ کوردستانی نه‌ و بێیی پشته‌ڤانیا ئەمریكا هه‌رێم و ڕۆژاڤا دکه‌ڤنه‌ د بن گه‌فان دا. هه‌رێما کوردستانێ نها قه‌واره‌ک فه‌ده‌رالی ده‌ستوری دانپێدایه‌، لێ ڕۆژاڤا هێشتا وه‌کو قه‌واره‌ک ده‌فاکتویه‌ ب پشته‌ڤانیا ئەمریكا.

وه‌که‌ دیار نها ئەمریكا دێ ڕۆژاڤا بپارێزه‌ تاکو دبه‌ قه‌واره‌ک ده‌ستوڕی دانپێدایی، لێ هێشتا کێشوڤه‌کێش گه‌له‌کن ل سه‌ر ڕۆژاڤا و مه‌ترسی هه‌نه‌ چونکی دیتنا ئەمریكا، ڕوسیا و ئه‌ورۆپایێ هێشتا مژوکیه‌ و نه‌زه‌لاله‌ و ڕه‌وشا ڕۆژاڤا ل ژێر هه‌ژمونا پید دا یا دلنیا نینه‌! لێ ئه‌ڤ هه‌بوونه‌ ژ بۆ سوریا پاشه‌رۆژێ ده‌رفه‌ته‌ک باشه‌ بۆ دانپێدانێ ب مافێن کوردان ل سوریا.

ئه‌نکس ژ ده‌ستپێکا شۆره‌شا سوری ڤه‌، ب ئۆپۆزسیۆنا سوری ڕه‌ یه‌ و ب وێ ڕه‌ په‌یامه‌ک ژی  ئیمزه‌ کریه‌. پید/ته‌ڤده‌م ژی ژ ده‌ستپێکێ ڤه‌ و هه‌تا نها ب ڕه‌ژمێ ڕه‌ یه‌. ل گۆر وه‌ ژ ڤان هێزان چ تێ خوه‌ستن؟

ئه‌نکس هێزه‌کا سیاسی گرنگه‌ ل ڕۆژاڤا، لێ مخابن ل سه‌ر ئه‌ردی جهێ خوه‌ یێ ڕاسته‌قینه‌ نه‌ پاراستیه‌ و سه‌ره‌رای ڕێکه‌فتنێن دگه‌ل پید لێ ڕێ پێ نه‌دایه‌ ئازادانه‌ بچه‌ ڕۆژاڤا.  مخابن تا نها نه‌ هێزێن ئۆپۆزسیۆنێ و نه‌ یێن ڕژێما به‌شار دانێ ب مافێن کوردان ناده‌ن و ناڤمالا کوردان ژی ل ڕۆژاڤا ڕێخستنی نینه‌ کو هێزێ بده‌ کوردان، لێ پێکهاتنا کوردێن ڕۆژاڤا پێتڤیه‌ک مێژویی یه‌ ژ بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا مافێن کوردان.

باندۆرا هێزێن ناڤنه‌ته‌وی و یێن هه‌رێمی ل سه‌ر پێشه‌رۆژا سوریه‌ بوویه‌ یه‌که‌م، گه‌لۆ د ڤی واری ده‌ کورد دکارن چ بکن و چه‌وه‌ سودێ ژ ڤێ ڕه‌وشێ بگرن؟

 سوریا وه‌لاته‌ک بێ سه‌روه‌ری یه‌ و هه‌ر چه‌ند گرووپه‌کا ده‌ڤه‌ره‌ک کۆنترۆل کریه‌ و هه‌روه‌سا هه‌ر چه‌ند ده‌وله‌تان ژی ناوچێن تایبه‌ت ب خوه‌ڤه‌ کۆنترۆلکرنه‌ و تا نها دیده‌کا ڕوهن و ئاشکه‌را ژ بۆ ئایندێ سوریا دیار نینه‌. سه‌ره‌رای ڕۆلێ نوونه‌رێ نه‌ته‌وه‌یێن یه‌کگرتی و جڤینێن جنێڤ، ئه‌ستانه‌ و سۆچی لێ وه‌کو دیار هێشتا دیده‌کا ناڤده‌وله‌تی دروست نه‌بوویه‌ ژ بۆ ڕه‌وشا سوریا.

ئەمریكا، ڕوسیا، ترکیا و ئیران ڕۆله‌که‌ کارا و هه‌ڤدژ دبینن ل سه‌ر گۆره‌پانا/مه‌یدانا سوریێ له‌وما چ ئاسویێن گه‌ش نینن و زه‌ره‌رمه‌ندێن سه‌ره‌کی خه‌لکێ سوریایێ یه‌. ڤێ ڕه‌وشێ ده‌رفه‌ته‌ک دایه‌ کوردان کو ده‌ڤه‌رێن خوه‌ ڕزگار بکن لێ نه‌شیاینه‌ ناڤ لێکه‌ن و قه‌واره‌کێ کوردستانی دامه‌زرینن، له‌وما ژ هه‌موو هێزێن سیاسیێن کوردستانی ل ڕۆژاڤا دهێت خوه‌ستن هه‌ولێن خوه‌ بکه‌ن یه‌ک و ل ئاستێ ناڤخوه‌ یێ سوریا ب هێزێن به‌رهنگار و ده‌وله‌تێن هه‌رێمایه‌تی و ناڤده‌وله‌تی کاربکه‌ن ژ بۆ دانپێدان ب مافێن کوردان و قه‌بوولکرنا قه‌واره‌کی خوه‌مالی ل ڕۆژاڤا و جێگیرکرنا ڤان مافان د ده‌ستوورا ئاینده‌یا سوریا دا.