پەیوەندی bergeh.com@gmail.com

ھەدەپە دێ ب یا كێ بكە قەندیل یان ئوجەلان

ھەدەپە دێ ب یا كێ بكە قەندیل یان ئوجەلان

ل سه‌ر داخوازیا عەبدوڵا ئۆجەلان گه‌ره‌ڤێن برچیبوونێ داوی بوون. 2 ێ گولانێ و 22 ێ گولانێ پارێزه‌رێن ئۆجەلان دو جارا چوون ئیمرالی و د گه‌ل ئۆجەلان جڤیان. ئۆجەلان هنده‌ک په‌یام ب ڕێیا پارێزه‌رێن خوه‌ ڕاگەهاندن.

تێ زانین کو هه‌تا هنده‌ک ده‌زگه‌هێن ده‌وله‌تێ په‌یامێن ئۆجەلان نه‌نرخینن‌ و ئه‌رێ نه‌که‌ن په‌یام نایێن ڕاگەهاندن. یانی ب ئاوایه‌ک دن هه‌موو په‌یامێن کو تێنه‌ ئاشکه‌ره‌ کرن ل گۆر داخوازی په‌ژراندنا ده‌وله‌تێ یه‌.

په‌یاما ئۆجەلان د ده‌ربارێ ڕه‌وشا سوریه‌ دا، بالکێش بوو.

ئۆجەلان دبێژه‌ ، ئه‌گه‌ر ده‌وله‌ت ئمکانا بدە وی، ئه‌و دێ بكاربە  پرسا سوریێ  ب ئاوایه‌کی چاره‌سه‌ر بکه‌. هه‌روه‌ها ئۆجەلان دبێژه‌ د چارچۆڤا پاراستنا یه‌کێتیا ئاخا سوریێ دا، دێ مافێ هه‌رکه‌سه‌کی بکه‌ڤه‌ د بن گارانتیا ده‌ستوورێ دا.

یانی ڤه‌کری ئه‌گه‌ر ترکیا ڕێ بده، ‌ ئۆجەلان دێ ل سوریه‌ وه‌ک کو ترکیێ‌ دخوازه‌ ڕۆله‌کی بله‌یزه‌. ژ خوه‌ پەیەدێ به‌رسڤا په‌یاما ئۆجەلان دا و پشتگریا ڤێ په‌یامێ کر. لێ د ڤێ ده‌ربارێ دا‌ ئالیێن دن یێن سیاسی ھێشتا ل سه‌ر ڤان گۆتنێن ئۆجەلان چ داخوویانی نه‌دانه‌ و هه‌لوه‌ستا خوه‌ زه‌لال نه‌کرنه‌.

په‌یاما ئۆجەلان یا دویه‌م ژی داخوازیا بداویئانینا گره‌ڤێن برچیبوونێ بوو. پشتی په‌یاما ئۆجەلان هاتی ڕاگەهاندن ب چه‌ند ده‌مژمێران گره‌ڤێن برچیبوونێ خلاس بوون.

گه‌له‌ک به‌رپرس و پارله‌مه‌نته‌رێن هەدەپێ دبێژن کو چ پێوه‌ندیا هه‌ڤدیتنێن د گه‌ل ئۆجەلان هاتن کرن و بێنه‌ کرن، ب هلبژارتنێن ستەنبولێ ڤە نینە.

چ بهایێ ئاخاڤتن و داخوویانیێن پارله‌مه‌نته‌رێن هەدەپێ نینە. ژ به‌ر کو ئه‌و نه‌ جهێ بریارێنه‌ و تشتا کو ژ وان را وه‌ک فه‌رمانه‌کیێ بێ گۆتن ئه‌و وێ دکن. نه‌ هه‌وجه‌یه‌ کو هنده‌ک پارله‌مه‌نته‌رێن هەدەپێ که‌سایه‌تیه‌کێ بدن خوه‌ و داخوویانیا بدن. ژ به‌ر کو نه‌ خوه‌دییێ ئیراده‌یا خوه‌ نه‌. ژ خوه‌ هه‌موویا گۆتیه‌ کو “ ئیرادا مه‌ ئۆجەلانه‌“ و  وان ئه‌ڤ یه‌ک ب كریار و پراكتیكی سەلماندیە‌. ژ بۆ وێ یا ژ وان ڕا‌ باش بلا بێده‌نگ بن و گوھ بدن کا گه‌لۆ ئۆجەلان چ دبێژه‌ .

پێوه‌ندیا ڕاکرنا قه‌ده‌غه‌یا ل سه‌ر ئۆجەلان ب هلبژارتنا ستەنبولێ ڤە هه‌یه‌. دێ ڕۆژێن ل پێشیا مه‌ دا‌، ئه‌ڤ یه‌ک زه‌لال ببه‌. ئاکەپ ڤه‌کری ڤێ یه‌کێ دکه‌ کو، هەدەپە ل ستەنبولێ ده‌نگێن خوه‌ نه‌دن به‌ربژێرێ جەهەپێ. ئه‌گه‌ر ل ستەنبولێ هەدەپە پشتگریا ئه‌کره‌م ئیمامۆگلو (بەربژێرێ جەھەپێ)  نه‌که‌ ئه‌و سه‌رناکه‌ڤه‌.

ژ به‌ر کو ئاکەپێ و ئه‌ردۆگان ب ئاوایه‌کی به‌رده‌وامیا ده‌ستهلاتا خوه‌ ب سه‌رکه‌فتنا هلبژارتنا ستەنبولێ ڤه‌ گرێدانه‌.

ئاکەپ ژ بۆ ل ستەنبولێ سه‌ربکه‌ڤه‌ ، دێ هه‌ر تشته‌کی بکه‌ و كارتێن د ده‌ستێ خوه‌ ده‌ بکار بینه‌.

گه‌له‌ک ئالیگرێن پەکەکێ دبێژن کو، ئۆجەلان ژی بێژه‌، ڤێ جارێ هەدەپە و بنگه‌ها هەدەپێ گوھ ناده‌ که‌سه‌کی، دێ ده‌نگێن خوه‌ وه‌ک 31 ێ ئادارێ ب کار بینن، ئانكو دێ دەنگ ب بەربژێرێ جەھەپێ بدە.

بلا که‌سه‌ک خوه‌ نه‌خاپینه‌. ئیرادا پەکەکێ ل قه‌ندیل و ل ئیمرالیه‌. ئێدی ئاشكەرا دبە  کو دێ پێڤاژۆیه‌ک نوو د سیاسه‌تا پەکەکێ دا‌ ده‌ست پێ بکه‌. گه‌لۆ دێ هەدەپە و بنگه‌هێ پەکەکێ گوھ بدن قه‌ندیل یان ئیمرالی؟ ژ هر پێده‌ دو ناوه‌ندێن بریارا پککێ چێدبن.

ده‌مرتاش د هه‌ڤپه‌یڤینه‌کا خوه‌ دا‌ دبێژه‌، ئه‌گه‌ر ده‌وله‌ت ئمکانێ بده‌ ئۆجەلان ، دێ ئه‌و گه‌له‌ک تشتێن باش بکه‌. لێ به‌هسا خوه‌ ناکه‌ ، گه‌لۆ پشتی ئۆجەلان ده‌ردکه‌ڤه‌ پیاسا سیاسی دێ مه‌سیرێ ده‌مرتاش چبه‌؟

گه‌له‌ک ڤه‌کری، ئاکەپ ل سه‌ر ئۆجەلان دله‌یزه‌ و موخاله‌فه‌تا ئاکەپێ ژی؛ جەهەپە و چه‌پێن ترکان ژی ل سه‌ر ده‌مرتاش دله‌یزن.

گه‌له‌ک پرس هه‌نه‌ کو به‌رسڤا وان نایێ دایین. لێ د 30 ێ گولانێ دا تەیب ئه‌ردۆگان ل پارله‌مه‌نتۆیا ترکیێ‌ دێ‌ ئاخاڤتنه‌کێ دکه‌. نها چاڤێ هه‌رکه‌سه‌کی ل ڤێ ئاخاڤتنێیه‌. دێ ئه‌ردۆگان به‌حسا هنده‌ک ڕه‌فۆرمان بکه‌. هینگێ هه‌لوه‌ستا هەدەپێ ژی دیار دبه‌. ئانكو دێ هه‌لوه‌ستا خوه‌ د ده‌ربارێ هلبژارنا ستەنبولێ دا‌ جاردن بێژن. کا وێ وه‌ک کو گۆتن، دێ 31  ئادارێ ده‌ چ کرن جاردن وێ بکن، یان ژی ل سه‌ر داخوازیا ئۆجەلان هه‌لوه‌سته‌ک نوو دیار بکن.

ب زمانه‌ک دن دێ هەدەپە ل سه‌ر هه‌لوه‌ستا خوه‌ ب بریاربه‌، یان ژی دێ تفا خوه‌ بالیسه‌.

2019.05.27